Tanımlar
Tümü - A B C Ç D E F G H I İ K M N O Ö P R S T U Ü V Y
Terim Açıklama
Pazar/Pazar Dişi NACE 1970´te pazar ve pazar dışı faaliyetler arasındaki fark dikkate alınmış olmasına rağmen, bu durum NACE Rev.1.1´in yapısında göz önüne alınmamıştır. NACE Rev.1.1´de normal olarak pazar dışı olan bazı sınıflar olsa da, (örneğin; bölüm 75´in bazı sınıfları) hem pazar hem de pazar dışı yürütülen faaliyetleri tanımlayan başka sınıflar da vardır.
Perakende Ticaret NACE REV.1.1´in 52.´1 den 52.6´ya kadar olan perakende ticaret grupları, ekonomik faaliyeti öncelikli olarak malların kendi veya üçüncü kişiler hesabına, ağırlıklı olarak hane halklarına satışını yapmakta olan birimleri kapsamaktadır. Perakende ticaret faaliyeti, genelde herhangi bir kimsenin ulaşabileceği bir bina ve müştemilat içinde yürütülmektedir. Bununla beraber, mektup, telefon ve internet aracılığıyla sipariş üzerine satış, gezici araçlarla satış, geçici mekanlarda satış ve depo hizmetleri gibi perakende faaliyet oluşumları da bulunmaktadır.
PRODCOM ´PRODCOM´ madencilik ve imalat (hizmetler hariçtir) için , AB üretim istatistikleri sisteminin kısaltmasıdır. Üretim istatistiklerinin dayandığı ürün sınıflaması (PRODCOM listesi) her yıl PRODCOM komitesince belirlenir. PRODCOM listesinin başlıkları HS ve CN´den elde edilmiştir, böylece üretim istatistikleri ve dış ticaret istatistikleri arasında karşılaştırma yapılması sağlanır. PRODCOM başlıklarının kodlanmasında sekiz dijitlik bir nümerik kod kullanılmış olup ilk altı dijit CPA kodu ile aynıdır. PRODCOM listesi bu nedenle CPA ile bağlantılı ve tutarlıdır.
PRODCOM - Kontratlı (Sözleşme) İşleme PRODCOM istatistiklerinde kontratlı işleme (sözleşme işlemi) de kapsanmaktadır. Buradaki temel ilke, taşeronun ücretsiz olarak gerekli olan materyali işi verenden tedarik etmiş ya da kullanmış olması durumunda bile kapsama alınmasıdır. Bu üretim, taşeron tarafından kaydedilmelidir. Prensip olarak, kaydedilecek değer alınan ücretlerdir. Herhangi bir kontratlı işleme (sözleşme işlemi) düzenlemesinde, işi veren ile taşeron farklı girişimler olmalıdır; aynı girişime ait farklı tesisler arasında kontratlı işleme mümkün değildir. Mükerrerliği önlemek için,üretimin gerçek olduğu durumlarda kontratlı (sözleşmeli) işlemler,ilgili ülkenin girişimi tarafından rapor edilmelidir.
PRODCOM-Amacı PRODCOM, PRODCOM listesinde yer alan her bir ürünün üretim miktarına ilişkin referans periyodu içinde ülke kayıtlarında yer alan istatistiklerin derlenmesi için yapılan bir araştırmadır. Amaç her bir ürün kapsamının 100 % elde edilmesi, yani bir diğer ifadeyle her ürünün eksiksiz olarak tüm üretim miktarı kayıtlarının elde edilmesi olmasına rağmen, bu gerçekçi değildir. Yönetmelikte, özellikle, küçük girişimlerden kaynaklanan yükü azaltmak için, çalışan sayısı 20 ve üzerinde olan girişimlerin araştırma kapsamına alınması gerektiğini ifade etmektedir. Tanımlanmış bir ürünü bütün girişimlerin üretmesinin imkansız olduğu açıktır. Yönetmelikte ülke kayıtlarından NACE sınıflamasının 4 basamak seviyesindeki kapsamın %90´nı elde edilebilmesi ifade edilmektedir.
PRODCOM-Anket özellikleri PRODCOM yönetmeliğinin 2 nolu maddesine göre, üretimin değeri ve fiziksel hacmi normalde PRODCOM listesindeki ürünler için kaydedilmektedir.
PRODCOM-Anketlerin Kapsam PRODCOM istatistikleri normalde, PRODCOM listesinde içerilen tüm ürünleri imal eden yerel birimlerin/girişimlerin tamamını kapsamaktadır. Yönetmenliğin, madde 3´ün Paragraf 3´te , içerilen temsiliyete ilişkin kurallar arasında, en az 20 kişiyi istihdam eden NACE Rev.1.1´in C, D ve E kısımlarındaki tüm girişimler kapsanmalıdır. Paragraf 2 ile uyumlu olacak şekilde, NACE Rev.1.1´in her bir (dört basamaklı) sınıfına ait üretimin en az %90´ının kaydı tutulmalıdır.
PRODCOM-Değer Hesaplama Satış için tasarlanmış üretim/satışı yapılmış ürünlerin değeri, hesap dönemi boyunca elde edilmiş/elde edilecek olan satış fiyatları esaslı hesaplanmış olmalıdır. Bu aynı zamanda, ayrı fiyatlandırılmış olsa da paketleme ve ambalajlama maliyetini de içermektedir. Buna karşılık, aşağıda verilenler ise kapsam dışıdır: - her türlü tahsil edilen ciro vergileri ve tüketici vergileri - her türlü ayrı olarak tahsil edilen nakliye maliyetleri - müşteriye yapılan her türlü iskontolar Eğer nihai ürünler kiralanırsa ya da leasing yapılırsa (örneğin; bilgisayar donanımı, telefon tesisatı, çamaşır makinesi); söz konusu ürünler için elde edilebilir piyasa fiyatlarının, tahmini değerler olarak kaydedilmesi gerekir.
PRODCOM-Diş Ticaret Sınıflaması PRODCOM yönetmeliğinin 2(2) nolu maddesine göre, PRODCOM listesinin her bir zorunlu başlığı, mallar ile ilgili olduğundan dolayı, Avrupa Birliği dış ticaret sınıflamasının, yani; sekiz basamaklı Birleşik Mal Sınıflaması (CN)´nin bir veya daha fazla başlığı ile tanımlanır. Bu sebepten dolayı, ´Birleşik Mal Sınıflaması´nın yorumlanmasına ilişkin genel kurallar, ilke olarak PRODCOM listesinin yorumlanmasına ilişkin olarak uygulanabilir. Denk gelen CN başlıkları, ´Dış ticaret sınıflama referansı, 2005 (HS/CN)´ sütununda yer almaktadır. ´Tanımlama´ başlığın tüm içeriğini her zaman kapsamaz.
PRODCOM-Hacimler Normal olarak, CN´deki belli fiziksel birimler, üretim hacmini kayıt amacıyla adapte edilmiştir.. İstisnai durumlarda, farklı ve/veya tanımlayıcı bir birim kaydedilmektedir (@ işareti ile belirtilmiştir. PRODCOM´a ait olan bireysel birim başlıkları ´Fiziki birim´ sütununda verilmektedir. Bu kolondaki ´-´ işaretinin anlamı, bu özel başlık altında sadece değerin var olduğu, hacminin var olmadığıdır.
PRODCOM-Kodları PRODCOM olarak isimlendirilen sütun, kayıtları tutulacak ürünlerin PRODCOM kodlarını içermektedir. Her bir başlık, aşağıda verilen yapıda 8 basamaklı koda göre tanımlanmaktadır: XX.XX.YY.ZZ Bu yapının ilk dört basamağı da NACE Rev.1.1 sınıflamasına karşılık gelmektedir. İlk altı basamak (XX.XX.YY) CPA kodudur (Avrupa Birliği Faaliyete göre Ürün Sınıflaması) ve son iki basamak (YY) CPA başlığı altındaki başlıkların sınıflamasını göstermektedir.
Prodcom-Montaj İşleri Montaj işleri, PRODCOM´ da ayrı bir nicelik olarak yer almayan ürünlerin farklı bileşenlere göre montajı ve kurulması faaliyetlerini içermektedir. Aşağıda verilen iki tür montaj faaliyetleri arasında bir ayrım söz konusudur: a) Eğer montaj bileşenlerinin tamamı veya önemli bir bölümü imal eden ya da farklı bir fabrika (girişimin kendine veya başka bir girişime ait) tarafından monte edilmekte ise, montaj faaliyet değeri PRODCOM´ da verilen uygun kod altına kayıtlanmalıdır. Buradaki değer, sadece montaj için harcanan maliyetlerdir (montaj sırasında kullanılan malzemeler dahil), ciro üzerinden alınan her tür vergi kapsam dışı tutulmalıdır. Bu değer, fabrika üretim faaliyeti sırasındaki montaj maliyetlerini içermemelidir. b) Tersine, bir fabrika tarafından parçaların tamamı yada önemli bir bölümü üretim sürecinde fabrika tarafından yapılmakta ise (yine montaj için kullanılan materyal dahil), montaj faaliyet değeri, normalde bu tür parçaların üretim değeri nispeti üzerine eklenmelidir. Bu tür durumlar sorun olmasına karşın (büyük çaplı tesisatlarda) faaliyetler PRODCOM´ da özel montaj faaliyet kodu altına kaydedilmelidir.
PRODCOM-Sanayi Hizmetleri Üretim, bundan sonra sanayi hizmetleri olarak geçecek olan tamir, bakım ve onarım, montaj ve ürünü işlemden geçirerek iyi duruma getirme işlemlerini de içermektedir. Birleştirilmiş Mal Sınıflaması tamamen bir mal sınıflaması olduğundan, sanayi hizmetlerini kapsam dışı tutmaktadır. Bundan dolayı, bu tür hizmetler için hiç bir CN referansı sağlanamaz (´dış ticaret sınıflaması referansı´ sütununda). Tek başına yapılan faturalama hizmetleri, uygun başlığın altında kaydedilebilir.
PRODCOM-Tamir Ve Bakım Tamir ve bakım faaliyetlerinin değeri, ilgili kayıt kodları kullanılarak kaydedilmiş olmalıdır, bu şekilde tamir ve bakım için fatura edilen gerçek maliyetin değerinin kaydedilmesi gerekir. Tamir ve bakım; ürünlerin tamir ya da bakımı yapılarak, büyük çaplı yeniden inşasını içermektedir. Girişimin kendi ekipman ve teçhizatı için yaptıkları tamir ve bakım faaliyetlerinin kaydedilmemesi gerekir.
PRODCOM-üretim Tipi Yönetmenliğin 2, (3) ve (4) nolu maddeler gereği , ankette farklı ürün kavramları kullanılmaktadır: - anket dönemi sırasında satılan üretim,- anket dönemi sırasında gerçek üretim (toplam üretim). Bu diğer ürünlerin imalatında anonim olan her tür ürünü kapsamaktadır. Bu kayıtlama biriminin kendinin yada aynı girişimin farklı bir fabrikası tarafından işlem gören ya da farklı bir girişim kontratı altında yapılan üretimi almaktadır: * diğer bir ürün içerisine işlenen ya da * diğer bir ürün içerisine bağlantısı olan´P´ sütunu iki koddan birisini içermektedir:S = satılan üretim (S) herhangi bir zamanda üretilmiş, fakat referans dönemi içinde satışı yapılmış (faturalanmış) üretimT = toplam üretim (T) Satılmasına, stoklara konulmasına ya da ileriki üretimlerde kullanılmasına bakılmaksızın, referans dönemi boyunca yapılan gerçek üretim.
PRODCOM-Z bütünleşmeleri Z bütünleşmeleri, PRODCOM listesinin başlıkların CN´ de olduğundan daha büyük detaylarda başlıklara bölünmesi durumunda, PRODCOM verilerinin CN verileri ile karşılaştırılması için gereklidir. Z bütünleşmelerinin bileşeni olan PRODCOM başlıkları zorunludur. Kümelemenin sonucunun CN ile olan bağlantısı açıktır. Bir Z bütünleşmesi, 8 basamaklı bir PRODCOM koduna ait 7. Pozisyonundaki Z ile tanımlanabilir.

Ana Sayfa | TÜİK

Devlet Mah.Necatibey Cad. No:114 06420 Çankaya/ANKARA Tel: 0. 312. 454 70 00
(c) 2020 TÜİK