Tanımlar
Tümü - A B C Ç D E F G H I İ K M N O Ö P R S T U Ü V Y
Terim Açıklama
Capraz Referans Bir sınıflama dahilindeki ya da sınıflamalar arasındaki kavramların/kategorilerin bağlanması, izlenmesi ya da karşılaştırılması. Bu, kapsananların/kapsam dışı olanların, dipnotların ve tanımlayıcıların bir açıklamalı notta belirtilmesi yoluyla yapılabilir. Çapraz referans kullanıcıların ilgisini aynı sınıflamadaki ya da diğer ilgili sınıflamalardaki ilgili kavramlara/kategorilere, kapsananlara/kapsam dışı olanlara vb. çeker.
Cerceve Çerçeve, bir unsur dizisi temin etme amacını taşıyan çok boyutlu bir sınıflama sistemidir. Çerçevelerde sınıflama birleşimleri, kod listeleri ve/veya veri maddeleri modülleri ve genel olarak meta veriler bulunabilir. Çerçeve terimi ayrıntılı bir sınıflamanın geliştirilmesinde kullanılan sınıflama iskeletini ifade etmek için de kullanılabilir. Bu gibi bir çerçeve sınıflamaya sokulacak kavramları (örneğin, ürün ve faaliyet) ihtiva eder ve sınıflama için yapı temin eder. Çerçeve terimi daha genel bir seviyede, BM tarafından yapılanlar gibi birbiriyle ilgili bir sınıflama ailesini açıklamak için kullanılabilir.
CN CN (Combined Nomenclature- Birleşririlmiş Adlandırma), AB dahilinde dış ticaret amacıyla kullanılan bir sınıflama olup HS´dekinden daha fazla detay seviyesi sağlar. CN 1988´de HS ile birlikte sunulmuştur. CN`deki başlıklar sekiz dijitlik bir nümerik kod vasıtasıyla belirlenmiştir.CN kapsamındaki ek alt bölümler, AB´nin özel gümrükler ve dış ticaret istatistikleri hususlarındaki gereksinimler doğrultusunda sunulmuştur. CN her yıl revize edilmekte olup bir Konsey Yönetmeliği olarak, Üye Ülkeleri bağlayıcı nitelik taşımaktadır.
CPA CPA (Statistical Classification of Products by Activity - Faaliyetlere Göre Ürünlerin İstatistiki Sınıflaması), CPC´nin Avrupa versiyonu olup hizmet ettiği amaçlar CPC ile paralellik gösterir. CPC sadece önerilen bir sınıflamayken, CPA Avrupa Birliği´nde yasal olarak bağlayıcı kılınmıştır. Ayrıca, CPA´nın kendisi araştırma sınıflaması olarak kullanılmadıkça, özel araştırma sınıflamaları CPA ile ilişkilendirilir. CPA, CPC´nın Avrupa daki dengi olmasına rağmen, daha sonra, yapısı ve detay düzeyinin arttırılmasına bağlı olarak farklılaşmıştır. Avrupa düzeyindeki yaklaşım, merkezi ürün sınıflamasının NACE Rev.1.1´e dayalı olarak oluşturulacak çerçeve (ekonomik faaliyet tanımları) ile ****ki doğal olarak yeterlidir - ekonomik kökenli kriterlere göre yapılandırılmasıdır. Ekonomik faaliyet tanımları konusunda NACE Rev.1.1´den yararlanılması, CPA´ nın yapısının NACE Rev.1.1´in bütün seviyelerine karşılık geldiği anlamına gelmektedir. CPC´nin alt sınıfları ekonomik orijinlerine göre yeniden düzenlenmiştir. Sonuçta, Birliğin ve Üye Ülkelerin spesifik gereksinimlerine paralel alt bölümler eklenmiştir. Bu bölünümün bir sonucu olarak, CPA´nın alt kategorileri CPC´nin alt sınıflarından daha fazladır. CPA ve NACE Rev.1.1 arasındaki bağlantı kodlamada görülebilir. CPA´nın tüm seviyelerinde ilk 4 dijitlik kod NACE Rev.1.1´de kullanılan kod ile aynıdır. CPA´nın ulusal versiyonu NACE Rev.1.1´ in ulusal versiyonuyla aynı şekilde bulunmaktadır. CPA 1993´te detaylandırılmış, 1996´da güncellenmiş ve 2003´te NACE Rev.1.1 ile paralel olarak güncellenen yeni bir versiyon sunulmuştur.
CPC - Yapısı CPC´nin ürünleri düzenlediği kriterler bunların malzeme tertipleri ve vasıfları (özellikleri)dır. Örneğin kullanılan hammadde türünü, dahil olduğu üretim sürecini, malların ne amaçla üretildiğini vb. içerir. Bu kriterler çoğu zaman ekonomik faaliyet sınıflamalarında kullanılan kriterlerle aynı olsa da, CPC yalnızca ekonomik faaliyetlerin bir kısmını oluşturan bir ürün sınıflaması olarak görülmemelidir. Bu nedenle, ISIC Rev.3.1´den farklı olarak oluşturulmuştur. Bu spesifik yaklaşıma rağmen, CPC ekonomik kökenli kriterleri de dikkate alır. Bu nedenle, CPC´nin en alt seviyesindeki başlıkların, bu seviyede mümkün olduğu kadar çok ürünün ISIC Rev.3.1´in tek bir kategorisinde yer alabilecek şekilde tanımlanmasına çalışılmıştır.
CPC Merkezi Ürün Sınıflaması Merkezi Ürün Sınıflaması (CPC-Central Product Classification) Birleşmiş Milletlerce geliştirilmiştir. CPC´den evvel, uluslararası sistemin hem malları hem de hizmetleri içeren bir sınıflaması yoktu. CPC 1989´da kabul edilmiş ve 1997´de revize edilmiştir. CPC Versiyon 1.1´in güncellenmiş versiyonu 2002´de yayınlanacaktır. CPC mal ve hizmetlerle ilgili birçok türdeki istatistiğin karşılaştırılması için bir çerçeve sağlamak amacıyla yaratılmıştır. Bu nedenle amacı diğer ürün sınıflamalarının yerine geçmek değil, daha sonra verilerin CPC´nin ilgili kategorilerine aktarılması yoluyla uyumlulaştırılmasına olanak sağlamaktır. Bu nedenle, CPC hem ulusal hem de uluslararası düzeyde harmonizasyon aracı olarak nitelendirilebilir. Mallar söz konusu olduğunda, CPC, HS´nin (Harmonize Sistem) başlık ve alt başlıklarını yapı blokları olarak kullanır, yani CPC´ nin en alt düzeyindeki her başlık tam olarak HS´nin başlığı / alt başlığına ya da HS´nin birden fazla başlığının / alt başlığının birleşimine karşılık gelir. Bu nedenle, mallar açısından HS´deki kategorilerin tanımı CPC´deki sınıflama için temel olarak kullanılmıştır.CPC´nin, ISIC Rev.3.1´den farklı kendi kodlama sistemi vardır. Bunun amacı CPC´ nin sadece ISIC Rev.3.1´in mal ve hizmetlerin listesi biçimindeki bir uzantısı olarak görülmemesini sağlamaktır.

Ana Sayfa | TÜİK

Devlet Mah.Necatibey Cad. No:114 06420 Çankaya/ANKARA Tel: 0. 312. 454 70 00
(c) 2020 TÜİK