Tanımlar
Tümü - A B C Ç D E F G H I İ K M N O Ö P R S T U Ü V Y
Terim Açıklama
Bağımsız Olarak Kendi Hesabına Çalışanlar Bağımsız olarak kendi hesabına çalışanlar, daha çok kendi ekipmanlarına ve diğer üretim araçlarına sahip veya kiralayan, esas müşteriler tarafından kredi, hammadde ve benzerleri sağlanan, tedarikçiler tarafından belirlenmiş özel koşullardaki piyasalar için bağımsız olarak kendi hesabına çalışanlardır.
Bağlantılar Bir siniflamanin diger bir siniflamayla eslenmesi ya da diger bir siniflandirilmaya baglanmasini ifade eder. Bir siniflamadaki her bir münferit grup diger siniflama ona en uygun sekilde denk gelen grup(lar) ile baglanti kurulmamalidir. Bunun yapilmasi siniflarin esgüdüm içinde daha iyi yönetilmesine ve bir siniflamanin kullanilmasindan diger bir siniflamanin kullanilmasina geçise olanak tanir. Baglanti kurulurken atilacak ilk adim her zaman bir siniflamanin en ayrintili gruplarina diger siniflamanin en ayrintili gruplarindan en uygun olaninin kodunu vermek olmalidir. Bu durumda, gerekli oldugunda, bir siniflamanin gruplarinin diger siniflamanin ilgili toplu gruplarinin çoguna sonradan eklenebilmesine olanak taninmis olur.

Bakım Sınıflamanın bakımı ve/veya güncellenmesi ya da gözden geçirilmesinden sorumlu olan ya da kendisine bu sorumluluklar verilmiş bulunan bir kurum ya da istatistiki alanı ifade eder.
Bakım Ve Onarım Teçhizatların onarım, bakım ve kontrolünü yapan birimler, aşağıdaki istisnalar dışında üretimi yapan birimlerle aynı sınıfta sınıflandırılır. İstisnalar: * Motorlu taşıtların ve motosikletlerin bakım ve onarımını yapan birimler, sırasıyla 50.2 ve 50.4 grubunda sınıflandırılır, * Kişisel ve ev eşyalarının tamirini yapan birimler, 52.7 grubunda sınıflandırılır, * Ev içi merkezi ısıtma kazanları ve brülörlerin onarım ve bakımını yapan birimler 45.33 kodlu sınıfta sınıflandırılırlar, * Bilgisayar ve büro araç gereçleri tamir ve bakımını yapan birimler, 72.5 grubunda sınıflandırılır.
Başka Yerde Sınıflandırılmamış (b.y.s.) Kategoriler Bir kategorinin o kategorinin diğer ayrıca belirlenmiş kategorilere ait olmayan üyelerini temsil eden sınıf, grup vb. alt kümeleri için geçerlidir. (Burada dikkate alınması gereken bunun yetersiz bilgi sebebiyle ayrıntılı bir kod verilememiş olan gözlemler için atık bir kod olmadığıdır. Bu gibi birimlere uygun toplama grupların göstermesi açısından sıfırla biten bir kod verilmelidir). Gözlemlerin bu kategori açısından önemi (gelir, çalışma vb. gibi) hiyerarşik kümenin aynı daha fazla toplanmış grubu açısından önemiyle karşılaştırıldığında daha az olmalıdır.
Başlık Bu genellikle bir belgenin ya da belgenin bir kısmının başlığını ifade eder. Sınıflama bağlamında başlık, bir kategorinin temel tanımlayıcısıdır; bazen isim olarak da anılır. (Örneğin, ISIC Rev.3´ün 1. Bölümünün başlığı Tarım, Avlanma ve İlgili Hizmet Faaliyetleridir.)
Benzerlik çeşitleri Hiyerarşik sınıflamalarda kategorilerin tanımlanmasına yönelik olarak kullanılan ölçütleri ifade eder. (Örneğin, temel yapı bloklarının gruplar haline getirilmesi.) ISCO-88´de temel benzerlik ölçütleri, işlerin gerektirdiği görevlerin yerine getirilmesi için ihtiyaç duyulan beceri seviyesi ve yetenek uzmanlaşmasıdır. Beceri seviyesi en çok bir araya getirilmiş kategorileri tanımlamak için kullanılan ana ölçüt iken beceri uzmanlaşması, bir araya getirilmiş kategoriler dahilindeki daha ayrıntılı kategorileri tanımlamakta kullanılır.
Bir Ücret Veya Sözleşme Esasına Göre Yapılmakta Olan Faaliyetler Bir faaliyeti ücret veya sözleşmeye dayalı uygulayan birimler, kendi hesabına aynı mal veya hizmeti üreten birimler olarak sınıflandırılır. İki temel çeşit vardır: Plan esaslı işler Müteahhit (contractor) firmanın sipariş verilen ürünün üretimi için gereken tüm teknik özellikleri işi yerine getiren (taşeron) firmaya sağladığı durumdur. Bu durum, özellikle, metal sektöründe bulunur (dövmecilik, kesmecilik, presleme ve dökümcülük işleri). Sipariş yapılan işler Taşeron, müteahhit tarafından sağlanan malzeme üzerinde özel bir işlem uygulaması durumudur. Malzeme, ham maddeden mekanik makine parçasına kadar her şey olabilir. Gerçekleştirilecek işlem, metallerin işlenmesi (krom kaplama), konserve için meyve hazırlanması vb. işleri kapsayabilir.
Birimler Hesaplama ya da ölçme amacına yönelik olarak kullanılan varlıkları, araştırmaya cevap verecek kişileri ya da nesneleri ifade eder. Bunların istatistikleri toplanır, tertiplenir ve yayımlanır. Birimler, işletmeler, devlet kurumları, bireysel organizasyonlar, kurumlar, kişiler, gruplar, coğrafi alanlar ve olanlar gibi unsurları içerir. Birimler veri toplanmasını sağlayacak ya da gözlem yapılabilmesine olanak tanıyacak kitleyi oluşturur.
Birimlerin Sınıflandırılmasında ki Değişimler Birimler ya bir anda ya da belli bir zaman süresinde aşamalı olarak ana faaliyetlerini değiştirebilirler. Bir yıl içinde, bir istatistik dönemden diğerine kadar geçen süreçte ya mevsimsel etmenler nedeniyle ya da idari olarak ürün biçiminin değiştirilmesine karar verilmesi nedeniyle ana faaliyet değişebilir. Her durumda faaliyet dengesinde oldukça kısa sürede değişimler olacaktır. Ayrıca, satış veya ürün biçimindeki değişim birkaç yıllık süreçte gerçekleşebilir. Bütün bu durumlar birime ilişkin sınıflamanın değiştirilmesini gerektirirken, çok sık olan değişimler, istatistiklerde kırılmalara neden olacak ve istatistiki yorumlamayı son derece zorlaştıracaktır.
Birleştirme / Ayırma Birleştirme, birbirleriyle ilgili kategorilerin genellikle ortak bir bölüm ya da hiyerarşi dahilinde, ayrıntılı gözlemlerin yapıldığı seviyeye oranla daha genel bir seviyede bilgi edinilmesine yönelik olarak birleşimidir. Ayırma ise gözlemlerin genellikle ortak bir bölüm ya da hiyerarşi dahilinde ayrıntılı gözlemlerin yapıldığı seviyeye oranla daha genel bir seviyede bilgi edinilmesine yönelik olarak bölünmesidir. Standart hiyerarşik sınıflamalar söz konusu olduğunda birbirleriyle ilgili kategorilerle ilgili istatistikler daha geniş bir çerçeve elde edilmesine yönelik olarak gruplar haline getirilebilir ya da harmanlanabilir (birleştirebilir) veya kategoriler daha ince ayrıntıların edinilmesi gerektiğinde ya da bu ayrıntılara ana gözlemlere verilen kodlar aracılığıyla ulaşıldığında bölünebilir (ayrılabilir).
BM Sınıflaması ISIC Rev.3 Birleşmiş Milletler´ce düzenlenen Ekonomik Faaliyetler Sınıflamasıdır ve tüm dünyada kullanılması önerilmiştir. Şimdiki versiyon (Üçüncü Revizyon) Şubat 1989´da Birleşmiş Milletlerin İstatistik Komisyonu tarafından onaylanmıştır. ISIC´ın ilk versiyonu 1948´e dayanmaktadır ve revize edilmiş versiyonlar 1958 ve 1968´de yayınlanmıştır. ISIC Rev.3´ün güncellenmiş hali 2002´de yayınlanacaktır. NACE Rev.1.1, ISIC Rev.3.1´e benzer şekilde Avrupa düzeyinde ekonomik faaliyetler sınıflamasıdır. ISIC Rev.3.1 ile tamamen paraleldir ve bu nedenle onun Avrupa dengi olarak değerlendirilir.
Bölüm Bir hiyerarşi dahilindeki belirli bir seviyeyi betimlemek üzere sınıflamalarda kullanılan bir başlık/isimdir. (Kısım, Bölüm, Grup, Sınıf gibi). Genellikle sınıflamanın en üst seviyelerinden birini ifade eder. (Örneğin; ISIC Rev. 3´te en yüksek seviye- 1 basamak bölüm olarak adlandırılmaktadır; CPC´de ise bölüm seviyesi en yüksek ikinci seviyedir). Kullanılması zorunlu değildir.
Bölünme Temaların bölünmesi/ayrılmasıyla ilgilidir. Sınıflamanın kapsama alanı/kapsamı tanımlandıktan sonra (yaş, dil, sanayi gibi) bölünmeler yapılır (tepeden başlayarak bölünme gibi); bunlar benzerlik ölçütlerine dayanır ve temel blok veya benzer grupları ya da farklı kategori veya seviyeler oluşturmak amacıyla yapılır.

Ana Sayfa | TÜİK

Devlet Mah.Necatibey Cad. No:114 06420 Çankaya/ANKARA Tel: 0. 312. 454 70 00
(c) 2020 TÜİK