Tanımlar
Tümü - A B C Ç D E F G H I İ K M N O Ö P R S T U Ü V Y
Terim Açıklama
İçerik (Bir Sınıflama Kategorisinin İçeriği) Bir sınıflama kategorisinin sınırları dahilinde bulunanları ifade eder. Örneğin, bir sanayi sınıflamasında yer alan sınıf gibi ayrıntılı bir sınıflama kategorisinin içeriği, bir tanımlayıcı ya da bir başlık, kapsama alanını belirten bir özet, kapsananları ve kapsam dışı olanları gösteren bir liste ve ana faaliyetleri gösteren bir listeyi içerecektir.
İkincil Faaliyet İkincil faaliyet, mal veya hizmet üreten birimin diğer herhangi bir faaliyetidir.
İlgili Kategoriler Temelde bir şekilde birbirleriyle ilgisi olan kategorilerdir. Bu gibi ilgili kategoriler daha geniş bir resme ulaşılması amacına yönelik olarak anlamlı bir şekilde toplanabilir ya da daha ince ayrıntılar gerektiğinde bölünebilirler. Her ne kadar söz konusu gözlemlerin içerdiği kavramların tutarlı olması kaydıyla farklı yapılara ve kodlama sistemlerine sahip sınıflamalar arasında ilişki kurulabilse de genellikle ilgili kategorilerin kodlarında, ortak başlangıç noktalarına göre (uluslararası bir standart gibi) ortak noktalar olur.
İlgili Sınıflamalar Farklı yapılar ve/veya ayrıntı seviyeleri dahilindeki aynı ya da benzer gözlemleri kapsayan sınıflamalardır. Sıklıkla bir sınıflama ailesinin bir parçası olarak ve bazen de uluslararası bir standart sınıflaması gibi ortak bir başlangıç noktası etrafında ortaya çıkarlar.
İlişkili Sınıflamalar Kısmen referans sınıflamaları yerine geçer veya referans sınıflamalarıyla sadece yapısal anlamda belirli düzeyde bağlantılıdır. Böyle sınıflamalar için örnekler Avustralya ve Yeni Zellanda Standart Sanayi Sınıflaması (ANZSIC) ya da Kuzey Amerika Sanayi Sınıflama Sistemidir (NAICS).
İmalat Sanayi Bölüm D´de kapsanan tüm faaliyetlerdir. Küçük ev işletmeleri ve büyük ölçekli faaliyetlerin her ikiside kapsanmaktadır. D Bölümünün, yalnızca ağır makine ve fabrikalara özel olmadığına dikkat edilmelidir.
İsim (Maddelere Ait) Sınıflama kategorilerinin, alt kategorilerin ya da bunların ana faaliyetler gibi unsurlarının tanımlarını ifade eder.
İstatistiki Birimler Aşağıdakiler istatistiki birimler, Konsey Yönetmeliğinde tanımlanmış birimlerdir: 1.Girişim grubu; 2.Girişim; 3.Faaliyet türü birimi (FTB); 4.Yerel birim (YB); 5.Yerel faaliyet türü birim (YFTB); 6.Homojen üretim birimi (HÜB); 7.Yerel homojen üretim birimi (YHÜB).
İstatistiki Birimleri Sınıflandırma Kuralları İstatistiki kayıtlarda bulunan birimler NACE Rev.1.1 ile sınıflandırılır. Açıklayıcı notlar, NACE Rev.1.1 yönetim komitesinin kararları, benzerlik tabloları ve CPC, CPA, HS, CN gibi diğer sınıflamalara referanslar NACE Rev.1.1´in yorumlanmasına yardımcı olurlar.Her birim dahilinde yürütülen faaliyetler baz alınarak sınıflandırılır. Bazı durumlarda diğer birimlerle olan bağlantılar göz önüne alındığında, bir birim ayrı olarak sınıflandırılamayabilir. Birimler faaliyetlerini en iyi tanımlayan kategoride sadece çıktı yapısını değil, aynı zamanda üretim süreci de göz önüne alınarak sınıflandırılmalıdır.
İstatistiki Birimlerim Değişik Türler İstatistiki birimlerin değişik türleri; değişik ihtiyaçlara karşılık verir, fakat her birim, diğer bir birimle karıştırılmayacak, kimliği saptanabilecek ve kabul edilebilecek şekilde tanımlanan özel bir varlıktır. Birim kimliği tanımlanabilir yasal veya fiziksel varlık olabileceği gibi, örneğin, homojen üretim birimi durumundaki gibi bir istatistiki yapı da olabilir.
İstatistiki Sınıflama Sistemli olarak toplanan sayısal verilerin (istatistikler) toplanması ve sunulmasına yönelik olarak oluşturulmuş sınıflamayı ifade eder. Standart bir sınıflamaya dayanan ya da standart bir sınıflamayı yansıtan istatistiki bir sınıflamanın faydası daha fazla olur.
İstatistiksel Sınıflamalar Genel bir kural olarak, istatistiki sınıflamaların ana karakteristikleri şunlardır: a) Veri mevcudiyetine bağlı olarak, farklı seviyelerde birleşebilen (toplulaştırılan) bilgilerin derlenmesini ve sunumunu mümkün kılacak biçimde kategorilerin kesin ve ayrıntılı hiyerarşi organizasyonu; b) Kapsam eksikliğinin olmaması; c) Her olgu ya da nesnenin sınıflamanın sadece tek bir kategorisinde yer alması; d) Sınıflamanın kategorilerine tahsisin, tutarlı metodolojik ilkelerle kurala bağlanması.
İstikrar Kuralı Çok sık olan değişimlerden kaçınabilmek için istikrar kuralına sahip olunması gerekmektedir. Bu kural olmaksızın, iş kitlesinin ekonomik demografisinde sanal değişimler olacaktır ki bu değişimler istatistiki yapay değişimlerden fazla değildir. Sınıflama değiştirilmeden önce, türeyen faaliyetin, iki yıl için sınıflanan birimin faaliyetini geçmesi çalışma kuralıdır. (Faaliyeti değişen birimin önceki faaliyete göre yapılmış olan sınıflaması iki yıl içindir. Yani, çalışma kuralı bir birimin sınıflamasının iki yıldan önce değişmemesidir.) İstatistiki bilgi amacıyla birimlerin sınıflamasındaki değişimler, ya sabit bir tarih ya da bilginin mevcut olduğu dönemden birisi olmak üzere yılda bir kez yapılmalıdır. Daha sık yapılacak değişimler kısa (aylık ve üç aylık) ve uzun dönemli istatistikler arasında tutarsızlığa neden olacaktır.
İşlemden Geçirme Bazı ürünlerin korunması amaçlı, bunlara bazı özellikleri vermek ya da bu tür ürünlerin kullanımında vermiş olduğu zararlı etkileri önlemek için yürütülen faaliyet süreçleridir. Örneğin ürünler, ağaç, metaller. Bazı ürünlerin korunması, veya ürünlere bazı özelliklerin kazandırılması veya ürünün kullanımından doğabilecek bazı zararlı etkilerin engellenmesi için uygulanan işlemlerdir. Örneğin tahılların, ağaçların, metallerin ve atıkların işlenmesi.
İşverenler İşverenler, kendi hesabına veya bir ya da birkaç ortakla çalışanlardır. İşverenler bir ya da daha çok sayıdaki kişiyi ücretli çalışan sıfatıyla kendi işlerinde, kendileri için çalıştırmak üzere işe alan çalışanlardır. Süreklilik esasına göre işe almanın anlamı bir bakıma, sabit sözleşme ile çalışanlar tanımıyla tutarlı olacak şekilde, ulusal koşullara göre belirlenecektir. (Ortaklar, aynı aile veya hanehalkın üyelerinden olabileceği gibi, olmayabilirler de.)

Ana Sayfa | TÜİK

Devlet Mah.Necatibey Cad. No:114 06420 Çankaya/ANKARA Tel: 0. 312. 454 70 00
(c) 2020 TÜİK